Chính sách tiền tệ có thực sự hiệu quả trong kinh tế?

By   admin    24/12/2019

Chính sách tiền tệ là một chính sách điều tiết nền kinh tế vĩ mô của chính phủ thông qua cung tiền. Vậy chính sách tiền tệ là gì cùng tìm hiểu qua bài sau.

Nền kinh tế không phải lúc nào cũng diễn ra một cách ổn định, hiệu quả. Vì vậy, nền kinh tế mới cần một chủ thể đứng ra quản lý, điều tiết và đó là Chính phủ. Một trong những công cụ điều tiết vĩ mô vô cùng hiệu quả và được sử dụng thường xuyên là chính sách tiền tệ.

Chính sách tiền tệ là gì?

Chính sách tiền tệ là gì?

Chính sách tiền tệ là một chính sách điều tiết nền kinh tế vĩ mô của chính phủ thông qua cung tiền. Nền kinh tế nước ta là kinh tế hỗn hợp, tức là vừa để nền kinh tế diễn ra tự nhiên, một mặt Chính phủ sẽ tham gia điều tiết, định hướng nền kinh tế diễn ra đúng hướng.

Sự quản lý của Nhà nước không làm mất đi tính tự giác của nền kinh tế bởi Chính phủ sẽ chỉ định hướng từ trên cao để thúc đẩy sự phát triển tự nhiên của nền kinh tế. Khi nền kinh tế dần đi chệch hướng làm ảnh hưởng tiêu cực đến những yếu tố khác, Nhà nước sẽ phải đưa ra chính sách để kìm hãm và đưa mọi việc đi đúng hướng.

Chính sách tiền tệ tác động theo cơ chế nào?

Chính sách tiền tệ là chính sách tác động đến cung tiền của nền kinh tế do Ngân hàng Trung ương thực hiện. Theo đó, lượng cung tiền MS (Money Supply) trong nền kinh tế được cho bằng khối tiền M1, bao gồm tiền mặt ngoài ngân hàng do nhân dân nắm giữ và tiền gửi tại các ngân hàng.

Chính sách tiền tệ được chia thành hai loại là chính sách tiền tệ mở rộng (hay chính sách tiền tệ lỏng) và chính sách tiền tệ thắt chặt. Chính sách tiền tệ mở rộng là chính sách làm tăng MS, sử dụng khi nền kinh tế bị suy thoái hoặc mức sản lượng thực tế chưa đạt sản lượng tiềm năng. Khi nền kinh tế tăng trưởng quá nóng hay đối mặt với lạm phát cao, Ngân hàng Trung ương sẽ sử dụng chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm mục tiêu làm giảm MS của nền kinh tế.

Nếu tăng lượng cung tiền MS, đường cung tiền trong mô hình cung cầu tiền sẽ dịch chuyển sang phải làm lãi suất giảm mà lãi suất đồng biến với đầu tư nên lượng đầu tư I cũng giảm. Tổng cầu AD = C + I + G + NX sẽ tăng lên, làm đường tổng cầu AD trong mô hình tổng cung tổng cầu dịch chuyển sang phải, điểm cân bằng thay đổi tại điểm có giá cả P tăng, mức sản lượng Y tăng cho đến khi nó đạt được sản lượng tiềm năng. Do sản lượng trong nền kinh tế tăng, khối lượng việc làm tăng lên nên lượng thất nghiệp giảm xuống.

Ngược lại, khi tăng lượng cung tiền MS, giá cả giảm xuống, mức sản lượng giảm cho đến khi đúng bằng sản lượng tiềm năng, kéo theo lượng thất nghiệp tăng lên. Mặc dù mục tiêu ban đầu của chính sách tiền tệ là làm tăng hay giảm lượng cung tiền MS nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là thông qua một loạt cơ chế dẫn truyền của MS để đưa mức sản lượng thực tế về mức sản lượng tiềm năng.

Tìm hiểu về chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ được thực hiện bằng những công cụ nào?

Lượng cung tiền MS được tính bằng lượng tiền cơ sở MB nhân với số nhân cung tiền m. Trong đó, MB là tổng tiền mà Ngân hàng Trung ương phát hành ban đầu, bằng tổng tiền mặt nhân dân nắm giữ và tổng dự trữ của các Ngân hàng thương mại (bao gồm dự trữ bắt buộc gửi tại Ngân hàng Trung ương và dự trữ vượt mức). Số nhân cung tiền m là một số lớn hơn 1, được tính bằng (tỷ lệ tiền mặt ngoài ngân hàng so với tiền gửi + 1)/ (tỷ lệ tiền mặt ngoài ngân hàng so với tiền gửi + tỷ lệ dự trữ của ngân hàng).

Ở đây, ta thấy MS sẽ thay đổi khi các yếu tố MB, tỷ lệ tiền mặt ngoài ngân hàng so với tiền gửi và tỷ lệ dự trữ của ngân hàng thay đổi. Tuy nhiên, tỷ lệ tiền mặt ngoài ngân hàng so với tiền gửi phụ thuộc vào nhân dân nên Ngân hàng Trung ương chỉ có thể tác động vào MB và tỷ lệ dự trữ của ngân hàng.

Để tác động MB, trái phiếu Chính phủ sẽ được mua vào hoặc bán ra bởi Ngân hàng Trung ương. Để tác động tỷ lệ dự trữ ngân hàng, Ngân hàng Trung ương có thể quy định tỷ lệ dự trữ bắt buộc của ngân hàng hoặc quy định lãi suất chiết khấu. Ở đây, lãi suất chiết khấu là lãi suất Ngân hàng Trung ương cho Ngân hàng thương mại vay.

Chính sách tiền tệ là một công cụ điều tiết khá hiệu quả do Ngân hàng Trung ương thực hiện, tác động mạnh đến nền kinh tế. Vì vậy, nó được sử dụng nhiều, quen thuộc đối với cả những người nghiên cứu về kinh tế lẫn những người không chuyên. Trên đây là những chia sẻ liên quan về chính sách tiền tệ, mong rằng sẽ hữu ích với mọi người.

>> Xem thêm:

5/5 (2 bình chọn)