Thị trường vốn - nơi điều tiết vốn hiệu quả của nền kinh tế

By   admin    23/11/2019

Thị trường vốn là nơi diễn ra các hoạt động mua bán, chuyển nhượng các loại vốn vay ngắn hạn. Tìm hiểu thị trường vốn là gì qua bài viết sau đây.

Trong kinh tế tồn tại các thị trường với những mặt hàng đặc thù tương ứng. Trong đó, thị trường vốn có lẽ là thị trường phổ biến và xuyên suốt nhất. Vậy thị trường vốn là gì, thị trường vốn hoạt động như thế nào và chúng ta sẽ thu được gì từ thị trường này?

Thị trường vốn là gì?

Thị trường vốn là gì?

Thị trường vốn là một phần của thị trường tài chính. Đây là nơi diễn ra các hoạt động mua bán, chuyển nhượng các loại vốn vay ngắn hạn (có thời gian đáo hạn dưới 1 năm). Ở đây, vốn vay ngắn hạn được coi như một loại hàng hóa, được mua bán trên thị trường và được định giá cụ thể. 

Trong thị trường vốn sẽ có hai chủ thể chính là chủ thể thặng dư và chủ thể thiếu hụt. Chủ thể thặng dư là những người dư thừa nguồn tiết kiệm, thức lượng tiền nhàn rỗi và có nhu cầu đầu tư bằng cách cho vay. Họ là phía cung vốn vay. Phía cầu vốn vay là các chủ thể thiếu hụt, họ cần vốn vay cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Người này sẽ vay vốn bằng cách trả cho người cho vay khoản phí vốn vay mà thị trường vốn gọi là lãi suất. 

Vốn vay ngắn hạn có tính thanh khoản/ tính lỏng (mức độ chuyển đổi dễ dàng thành tiền mặt) cao do thời gian đáo hạn ngắn, vì vậy rủi ro phát sinh trong suốt quá trình vay vốn (rủi ro lạm phát, rủi ro vỡ nợ, rủi ro thanh khoản…) cũng ít tác động đến. Vì những ưu việt của loại vốn vay này so với vốn vay trung và dài hạn nên lãi suất của nó cũng thấp hơn. 

Vốn vay được giao dịch trên hai thị trường nhỏ thị trường vốn sơ cấp và thị trường vốn thứ cấp. Thị trường sơ cấp là nơi mua bán lần đầu của các vốn vay. 

Các công cụ vay vốn

Tín phiếu Kho bạc (T-bill)

Đây là loại trái phiếu do Kho bạc (đại diện Chính phủ) phát hành nhằm huy động vốn cho Chính phủ. Người phát hành là người đi vay, còn người mua là người cho vay. Do đây là công cụ vay nợ ngắn hạn của Chính phủ nên mức độ rủi ro của tín phiếu gần như bằng 0, tính thanh khoản cao nhất, đồng thời mức lãi suất cũng thấp.

Các ngân hàng thương mại luôn ưu tiên mua tín phiếu Kho bạc bởi vì dù lãi suất tín phiếu thấp nhưng nó vẫn dương, tức dù ít hay nhiều ngân hàng vẫn thu được tiền lãi. Quan trọng nhất, các ngân hàng không muốn giữ nhiều tiền mặt, tránh rủi ro cao, trong khi đó tín phiếu lại giúp ngân hàng giữ số tiền ấy với mức độ thanh khoản cao và đảm bảo an toàn.

Chứng chỉ tiền gửi có thể chuyển nhượng (NCDs)

Chứng chỉ tiền gửi là chứng chỉ do Ngân hàng thương mại phát hành, ghi nhận tiền đã gửi của người gửi và mức lãi suất nhất định. Tuy nhiên, khác với gửi tiền thông thường, chứng chỉ tiền gửi không ghi tên người gửi, vì vậy, người nắm giữ chứng chỉ có thể bán lại, chuyển nhượng cho người khác.

Thị trường vốn là gì?

Thương phiếu

Thương phiếu do các doanh nghiệp phát hành, tương tự như trái phiếu. Thương phiếu là một chứng nhận nợ của doanh nghiệp phát hành, có thời hạn ngắn, vì vậy mức độ rủi ro sẽ cao hơn những loại giấy tờ do Chính phủ hay các tổ chức có uy tín phát hành.

Chấp phiếu ngân hàng

Chấp phiếu ngân hàng là tờ phiếu được phát hành bởi các công ty và được ngân hàng thương mại cam kết trả. Lúc này, doanh nghiệp sẽ phải trả cho ngân hàng một số tiền để ký cược là một phần tiền vay hay toàn bộ số tiền. Mục tiêu của loại chấp phiếu ngân hàng không phải để vay vốn mà để đảm bảo nghĩa vụ và quyền lợi giữa các bên mua bán, đặc biệt là trong giao dịch thương mại quốc tế. 

Cụ thể, khi một bên mua hàng từ nước khác, hàng hóa sẽ mất thời gian để vận chuyển. Câu hỏi đặt ra là người mua sẽ trả tiền khi lô hàng bắt đầu được vận chuyển hay khi lô hàng đã về tới kho. Nếu chọn một trong hai, bên mua hoặc bên bán sẽ bị thiệt. Vì vậy, chấp phiếu ngân hàng như một đảm bảo người bán sẽ nhận được tiền khi lô hàng được giao và số tiền người mua trả chắc chắn sẽ đến tay người bán, được đảm bảo uy tín bởi ngân hàng.

Hợp đồng mua lại 

Hợp đồng mua lại là loại hợp đồng trong đó người nắm giữ chứng khoán bán lại cho người khác và cam kết sẽ mua lại chúng với một mức giá nhất định tại thời điểm trong tương lai. Vì vậy, hợp đồng mua lại có thời gian đáo hạn rất ngắn.

Thị trường vốn luôn diễn ra đều đặn với nhịp độ nhanh mà bất kể cá nhân, doanh nghiệp hay Nhà nước đều cần tới. Với tính ngắn hạn của mình, những khoản tiền được luân chuyển trên thị trường vốn vô cùng nhanh lẹ. Mong rằng bài viết đã giúp bạn giải đáp những thắc mắc về thị trường vốn.

>> Xem thêm:

5/5 (2 bình chọn)